Sobota, 23 Wrzesień 2017
Nawigacja
Ostatnie artykuły
· Nowa sensacja k...
· Dziedziczenie u...
· Genetyka umaszc...
· Polskie nazewni...
· Rzadkie umaszcz...

· Dziedziczna... (2819)
· Dziedziczen... (2400)
· Zastosowani... (2355)
· Wybór szcz... (2328)
· Nowa sensac... (2300)
· Genetyka um... (2280)
· Dlaczego ps... (2208)
· Rzadkie uma... (2207)
· Metody dobo... (2206)
· Wyposażeni... (2084)
Nawigacja
Artykuły » Poradnik hodowcy » Dziedziczenie umaszczeń spanieli.
Dziedziczenie umaszczeń spanieli.
Dziedziczenie umaszczeń spanieli
Prof. dr hab. Kazimierz Ściesiński

Genetyka umaszczeń spanieli według Willisa (1989) przedstawia się następująco: Cocker spaniel (angielski i amerykański) Choć bardzo różne w wyglądzie, obie te rasy cockerów mają to samo pocho­dzenie i mniej więcej taką samą strukturę genów w odniesieniu do umaszczenia. Zarówno jedna, jak i druga rasa były przedmiotem wielu badań umaszczenia (więcej aniżeli inne rasy), m.in. przez Barrowsa i Phillipsa (1915), Phillipsa (1938), za Littlem (1957). Cockery są homozygotyczne jedynie dla g i m, ale wszystkie angielskie i amerykańskie są Dd i bardzo rzadko występują umaszczenia błękitne (dd). W innych loci występują allele: A/ay/as/at, B/b, C/cch, E/e, S/sp/sw oraz T/t. Z zasady cockery mogą być podzielone na grupy o jednolitym umaszczeniu lub samobarwiące się (do tej grupy należą osobniki dwubarwne - bicolour oraz wielo­barwne - parti-colour), które mają białe plamki lub łaty. Osobniki o jednolitym umaszczeniu zawsze mają geny A i S oraz zwykle T w ilościach pojedynczych lub podwójnych. Jednolicie czarne również mają E i B w ilościach pojedynczych lub podwójnych. Jeżeli A jest zastąpione przez atat, wów­czas otrzymamy psy dwukolorowe (bicolour). Jeżeli B zastąpi bb, wówczas pies będzie wątrobiany (liver), ale z czarnym nosem. Różnica między osobnikami AA i Aa w większości przypadków nie jest fenotypowo oczywista, ale czasami u tego drugiego może wystąpić czerwony odcień umaszczenia w miejscach, gdzie u psów atat występuje kolor brązowy na łapach i na głowie. Czerwone i złote osobniki zwykle mają A, B i S w pojedynczych dawkach, ale również ee, zamiast EE lub Ee. Takie czerwone osobniki będą się różnić odcieniem od ciemnoczerwonego do złotego, w zależności od obecności CC, Ccch lub cchcch . Ponieważ gen B jest również obecny, osobniki te będą miały czarne nosy. Osobniki czarne, nosiciele genu Ee kojarzone razem, dadzą czerwone potom­stwo, ale czerwone osobniki typu ee nie będą miały potomstwa czarnego, ponieważ kombinacja ee powoduje zanik czarnego pigmentu. Phillips (1938) odnotował fakt istnienia ay w tej rasie i jeżeli ayay występują zamiast A, ale razem z EE lub Ee, osobnik taki będzie czerwony. Jeżeli czerwony osobnik typu AAee zostanie skojarzony z czerwonym osobnikiem typu ayayEE, to wówczas potomstwo będzie aayEe koloru czarnego. Zgodnie z Little\'em (1957) wyprodukowano takie czarne osobniki i zwykle miały one czysty, głęboki kolor, ale czasami czerwony połysk. Ponieważ czerwone osobniki ayay są prawdziwą rzadkością, więc często przy­puszcza się, że osobniki czerwone, po których rodzi się czarne potomstwo, wskazują na nieprawidłowy dobór hodowlany, ale należy to sprawdzić przez powtórne łączenie tej samej pary, zanim zacznie się krytykować hodowcę lub sukę. W 37-letniej praktyce autor tego opracowania nie spotkał się nigdy, aby po parze czerwone x czerwone urodziły się osobniki czarne, ale z opracowań dostępnych w literaturze światowej widać, że jest to możliwe. Jeżeli zamiast genu BB lub Bb występuje bb razem z ee, wówczas takie osobniki będą czerwone lub złote, ale będą miały wątrobiane (liver) nosy. Wszystkie te psy o jednolitym umaszczeniu mogą mieć białe plamki, które uważa się za odstępstwo od standardu. Zwykle plamki takie są modyfikatorami allelu S i często, choć nie zawsze, zanikają we wczesnym okresie życia. W odniesieniu do tych błędnych znaczeń mogą występować pewne różnice między osobnikami czerwonymi i czarnymi. Według Little\'a (1957), który analizował dane dotyczące umaszczeń 1842 osobników czar­nych i 1058 czerwonych z kojarzeń czerwony x czarny, jedynie 25% czerwonych miało błędne znaczenia w porównaniu z 33% czarnych. Jednakże Little zwraca uwagę na fakt, że można nie zauważyć białych włosów w sierści jaśniejszych psów, więc owa różnica może być nieprawdziwa. Jednakże 48% czerwonych osobników z błędnymi znaczeniami miało plamkę na czole, a w przypadku czarnych 0,32%. Przyczyna tego zjawiska nie jest znana. Jeżeli chodzi o osobniki parti-colour - wielobarwne, to główna różnica między nimi a osobnikami o jednolitym umaszczeniu polega na tym, że te pierwsze są nosicielami spsp, zamiast SS lub Ssp. Wzory kolorów będą takie same, jak w przypadku osobników o jednolitym umaszczeniu, ale z białymi łatami. Czynnik ticking (cętkowania) TT lub Tt będzie oczywisty na obszarach białego umaszczenia, podczas gdy nie był on widoczny u osobników o jednolitym umaszczeniu. Hodowcy nazywają często te cętkowane - ticked - psy, dereszowatymi, ale obecność genu R odpowiedzialnego za dereszowatość, nie jest potwierdzona. Chociaż znane są błę­kitne dereszowate, jednakże na ogół nie są one nosicielami dd. W rzeczywistości są osobnikami czarno-białymi z czarnym ticking (cętkowaniem) na obszarach umasz-czonych na biało. Jest to typowy przykład błędnego nazywania określenia błękitny. Little dostarcza pewnych dowodów na to, że czarne parti-colours (biało-czarne) mają mniej białego niż czerwone parti-colours (biało-złoto-czerwone). W swej książce (1957) przedstawia dane dotyczące 385 czarnych i 432 czerwonych osobni­ków, gdzie dowodzi, że ilość koloru była mniejsza u osobników czarnych. Stosuje on prostą skalę od 1 do 10, przy czym numery wzrastające pokazują zwiększającą się ilość koloru białego. Średnia ocena dla osobników czarnych wynosiła 3,93, podczas gdy dla osobników czerwonych 8,11. Little uważa, że potomstwo (czerwo­ne lub czarne) czarnych suk ma więcej koloru niż potomstwo (czerwone lub czarne) suk czerwonych. Pierwsze ocenia średnio na 4,85, drugie - na 7,15. Ale jest to mylące, ponieważ czerwone suki mają więcej czerwonego potomstwa i stąd więcej białego koloru. Gdyby porównać osobniki czarne pochodzące od czerwonych lub czarnych suk i czerwone od czerwonych lub czarnych suk, wówczas różnice są mniej wyraźne i prawdopodobnie nie mają znaczenia. Angielski springer spaniel Rasa ta jest homozygotyczna dla C, Dg i m. Wszystkie osobniki mają białe umaszczenie w różnych kombinacjach sp i sw i mogą być nakrapiane (ticked?) TT lub Tt lub/nie (tt). Pozostałe kolory zależą od ilości loci A, B i E. Najbardziej powszechnymi allelami S w tej rasie są sp, które u większości psów mają formę spsp, a wzory kolorystyczne umaszczenia są wynikiem obecności sps. Jeżeli wystę­pują spsw lub swsw, wówczas opis umaszczenia może być trudniejszy do zdefinio­wania, ponieważ w umaszczeniu występuje więcej koloru białego. Osobniki biało-czarne, czarno-srokate, łaciate (piebalds) są A-B-E, psy tricolour są atatB-E, biało-wątrobiane, wątrobiano-łaciate A-bbEE i będą miały brązowe nosy, a biało-czekoladowe z podpalaniem, wątrobiane-tricolour atatbbEE - brązo­we nosy. Biało-czerwone (łaciate) mogą być albo ABee, albo atatBee, i będą trudne do rozdzielenia. Biało-cytrynowe (łaciate) będą A-bbee lub atatBee, o brązowych nosach, ale nie będzie można odróżnić jednych od drugich. Preferowane umaszczenia u springer spanieli to umaszczenia biało-czarne, biało-czarne z podpalaniem, biało-czekoladowe i biało-czekoladowe z podpalaniem. Ale trzeba wiedzieć, że rasa ta występuje także w innych, nie preferowanych kolorach. Umaszczenia biało-czerwone i biało-cytrynowe z powodzeniem są hodowane u naszych południowych sąsiadów - na Słowacji, a ujawniają się często jako kolory recesywne nawet po rodzicach o innym umaszczeniu. Jeden z takich springer spanieli o umaszczeniu biało-czerwonym został ostatnio sprowadzony ze Słowacji do Polski (Iris ze Sadenca). Walijski springer spaniel Zarówno ta, jak i poprzednia rasa została tu umieszczona zgodnie z porządkiem alfabetycznym, aby zilustrować różnice ich umaszczenia, niezależnie od ich wspól­nego pochodzenia. Odmiana walijska dopuszcza jedynie umaszczenie soczyście czerwono-białe oraz czekoladowo-wątrobiane nosy. Prawdopodobnie rasa ta jest AAbbCCDDeeggmmspsp, niosąc geny TT lub Tt - osobniki nakrapiane, ticked-cętkowane lub tt (nie nakrapiane - nie cętkowane). Sussex spaniel Prosta rasa, jeśli chodzi o kolorystykę umaszczeń, ponieważ uznawane jest jedynie soczyście złoto-czekoladowo-wątrobiane umaszczenie z odmianami odcie­nia. Wobec tego rasa ta najprawdopodobniej jest AAbbCCDDEEggmmSStt. Białe plamy są modyfikatorami alleli S i szybko giną. Clumber spaniel Rasa ta ma stosunkowo prosty genotyp, który dla wszystkich typów umaszcze­nia przedstawia się następująco: AABBDDeeggmm. Większość jest tt, ale ponieważ może wystąpić cętkowanie (ticking), niektóre osobniki mogą być Tt lub nawet TT. Większość plam występuje na głowie, co oznacza, że typ białości w tej rasie jest typem skrajnie białej plamistości sw i większość zwierząt będzie homozygotyczna w odniesieniu do tego allela. Niektóre osobniki z bardziej rozległymi plamami mogą być nosicielami sp, ale należy wątpić, czy ten allel jest powszechny. Ponieważ w umaszczeniu nie występuje przenoszenie czarnych plam ee, więc układ BB prowadzi do występowania czarnych nosów. Kolor plam jest cytrynowy lub pomarańczowy; ten pierwszy jest chętniej widziany. Sugeruje to, że albo ma tu swój udział locus Int i przez współdziałanie z ee powoduje zróżnicowanie odcieni lub, co jest bardziej prawdopodobne, allel cch występuje w tej rasie obok C. Prawdopodobnie pomarańczowo umaszczone psy są CC, inne - albo Ccch , albo nawet cchcch , choć to ostatnie może prowadzić do powstania umaszczenia czysto białego. Field spaniel Rasa homozygotyczna dla Dg m ma podobne geny określające kolor jak cockery, czyli: A/a, B/b, C/cch, E/e, S/si, sp/sw i T/t. Większość psów jest czarna, ale dopuszczalne i popierane są również inne kolory, zwłaszcza w USA. Irlandzki wodny spaniel Jest to irlandzka rasa o stosunkowo łatwej strukturze genetycznej w odniesieniu do koloru umaszczenia. Psy są koloru ciemnego - brązowo-fioletowego w wyniku następującego wzoru umaszczenia: AAbbCCDDEEggmmSStt. I znowu może wystąpić cch, powodując pewne zmiany odcieni. Ponieważ rasa ta jest bb, więc nosy są koloru wątrobianego (liver). Znane jest występowanie odmian kolorowych (bico-lour, atat) w tej rasie, lecz są to bardzo rzadkie przypadki.
Polecamy






187,686 unikalne wizyty